سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
230
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
فرش و لباس به اين است كه اختيار تصرّف در مال را بدست طرف معامله قرار دهد . فاضل : مسأله اگر جنسى را نقد بفروشند ، خريدار و فروشنده ، بعد از معامله مىتوانند جنس و عوض را از يكديگر مطالبه نموده و تحويل بگيرند و تحويل دادن هر چيز به حسب خودش مىباشد مثلًا تحويل دادن خودكار و كتاب آن است كه آن را بدست مشترى بدهد و تحويل دادن خانه و باغ به اين است كه كليد خانه يا باغ را به او بدهد و اثاثيه خود را از آنجا تخليه كند و مانع ورود او به باغ يا خانه نشود و همين طور است تحويل دادن مغازه . مسأله 2105 در معاملهء نسيه بايد مدّت ، كاملًا معلوم باشد ، ( 1 ) پس اگر جنسى را بفروشد كه سر خرمن پول آن را بگيرد ، چون مدّت كاملًا معين نشده معامله باطل است . ) * اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) مكارم : و اگر تاريخى براى آن معين نكنند معامله باطل است . مسأله 2106 اگر جنسى را نسيه بفروشد ، پيش از تمام شدن مدّتى كه قرار گذاشتهاند ، نمىتواند عوض آن را ( 1 ) از خريدار مطالبه نمايد ، ولى اگر خريدار بميرد ( 2 ) و از خودش مال داشته باشد ، فروشنده مىتواند پيش از تمام شدن مدّت ، طلبى را كه دارد از ورثهء او مطالبه نمايد . اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) سيستانى : قيمت آن را . . ( 2 ) مكارم : فروشنده مىتواند طلب خود را از اموال ميّت مطالبه نمايد ، هر چند وقت آن نرسيده باشد . مسأله 2107 اگر جنسى را نسيه بفروشد ، بعد از تمام شدن مدّتى كه قرار گذاشتهاند ، مىتواند عوض آن را ( 1 ) از خريدار مطالبه نمايد ، ولى اگر خريدار نتواند بپردازد ، بايد او را مهلت دهد ( 2 ) اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) سيستانى : قيمت آن را . . ( 2 ) خوئى ، تبريزى ، سيستانى : يا معامله را فسخ كند و در صورتى كه آن جنس موجود است پس بگيرد . فاضل : [ و ] در هر صورت اگر فروشنده بخواهد زودتر جنس را تحويل دهد مىتواند بگيرد ، حتى مىتوانند توافق كنند كه فروشنده در قبال گرفتن مبلغى جنس را زودتر تحويل دهد . زنجانى : و اگر عين مال او موجود باشد مىتواند معامله را به هم زده و مال خود را پس بگيرد . مكارم : مسأله هر گاه بعد از فرا رسيدن مدّت ، مشترى نتواند پول را بپردازد بايد او را مهلت داد . مسأله 2108 اگر به كسى كه قيمت جنس را نمىداند ، مقدارى نسيه بدهد و قيمت آن را به او نگويد معامله باطل است ( 1 ) ولى اگر به كسى كه قيمت نقدى جنس را مىداند نسيه بدهد و گرانتر حساب كند مثلًا بگويد جنسى را كه به تو نسيه مىدهم ، تومانى يك ريال از قيمتى كه نقد مىفروشم گرانتر حساب مىكنم و او قبول كند اشكال ندارد . ) * اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست